INSTITUUT VOOR MAATSCHAPPELIJKE
INNOVATIE
|
n n |
|
n n Reiziger in de Toekomst; sturing in
2030 |
|
|
|
n n |
|
Oratie
maatschappelijke innovatie n n |
|
’’ One of the most reliable
indicators of a team that is continually learning is the visible conflict of
ideas.” Peter M. Senge |
|||
IMI Nieuwsbrief |
|
Oktober 2005 |
|
|
Het Oranjehuis - Herkenbaar maar veilig Blijf van m’n
Lijfhuis
In opdracht
van de Stichting Blijf van m’n Lijf Alkmaar heeft het IMI de mogelijkheden en
onmogelijkheden onderzocht van een herkenbaar
Blijf van m’n Lijfhuis, gedoopt ‘Oranjehuis’. Huiselijk geweld is een
van de meest voorkomende vormen van geweld. Slachtoffers van huiselijk geweld
worden opgevangen in Blijfhuizen. De locaties van Blijfhuizen zijn geheim om
de veiligheid van bewoners te waarborgen. Maar is het wel echt veilig? En
hebben alle bewoners deze geheimhouding nodig? Enkele conclusies uit het onderzoek: ·
differentiatie in Blijfhuizen is
gewenst. Voor sommige slachtoffers van huiselijk geweld is geheimhouding van
hun locatie noodzakelijk, voor een grotere groep is dat niet het geval. ·
in de Verenigde Staten functioneren
al enige jaren herkenbare Blijfhuizen en dit gaat tot nu toe niet ten koste
van de veiligheid van de bewoners. ·
niet-geheime Blijfhuizen
bieden mogelijkheden om de hulpverlening aan, en reïntegratie van, vrouwen en
kinderen te verbeteren. Het onderzoek is niet ongemerkt gebleven en heeft inmiddels de
voorpagina van Trouw gehaald en is vervolgens besproken in enkele andere
kranten en radioprogramma’s. Klik hier voor het onderzoeksrapport. IMI maakt op basis van dit onderzoek een publicatie die op 25
november wordt gepresenteerd tijdens het jubileumcongres van de stichting in
Alkmaar. Belangstelling voor het congres? Klik hier voor meer info. 5
Storytelling
in de Bouw
Op 27 september jl. gingen 160 leden van het netwerk van PSIBouw aan de slag met storytelling.
PSIBouw is een netwerk dat als opdracht heeft
vernieuwingen in de bouw te ondersteunen. In 8 kernachtig geformuleerde
zinnen zijn hun doelen verwoord. Deze veranderambities zijn alleen erg
abstract, weinig inspirerend en leven onvoldoende in de sector. IMI
adviseerde om met storytelling aan de slag te gaan.
Samen met verhalenvertelster en theatermaakster Anne
van Delft, werden raamvertellingen gemaakt. 24 leden van het netwerk werden
geïnstrueerd tot verhalenvertellers en gespreksleiders. Tijdens de
netwerkbijeenkomst vertelden de deelnemers elkaar voorbeelden en verhalen uit
de praktijk. Verhalen over hoe het anders moet en voorbeelden waar het al
beter gaat. Hierdoor worden veranderambities concreter, tastbaarder en inspirerender. En het mooie van verhalen is dat je ze
kunt doorvertellen. Daarmee worden het instrumenten die de vernieuwing in de
bouwsector ondersteunen. De deelnemers
waren ronduit enthousiast over de toch wel bijzondere werkwijze en de
verzamelde verhalen worden gebundeld en ter inspiratie uitgegeven. En hoe dit
verhaal verder gaat? Dat lezen jullie volgende keer. Meer weten hellie@iminet.org Toekomstvisie
Landbouw
Minister Veerman presenteerde 13 september zijn toekomstvisie
op de landbouw voor de sector in een volle zaal in Artis
waarin de ondernemer centraal staat. In zijn visie stelt hij drie zaken aan
de orde. Allereerst is en blijft de landbouw in Nederland een sterke
economische kracht, ten tweede moeten agrarische ondernemers bewust nadenken
over hun toekomst. Ten derde hangt het succes van de agrarische sector ook af
van de manier waarop zij een goede relatie kan houden met de samenleving. IMI
organiseerde in opdracht van LNV deze bijeenkomst als ook de regionale
bijeenkomsten onder de titel Aan tafel met de minister. In Warmond (tuinbouw)
en Asten (regio Zuid) ging hij al in gesprek met ondernemers. En er volgen
nog drie bijeenkomsten op 8 en 15 november en 18 januari. Meer info hellie@iminet.org of kijk op www.minlnv.nl/kiezenvoorlandbouw 5
Toekomst-agenda Milieu
Staatssecretaris Van Geel van VROM heeft eind 2004 een vervolg
op het NMP4 aangekondigd. De Toekomst-agenda Milieu
zal in februari 2006 aan de Tweede Kamer worden aangeboden. Het IMI is
gevraagd een creatief spoor te organiseren, gericht op het ontwikkelen van
nieuwe ideeën. Op 1 juni vond een workshop plaats met 35 deelnemers,
afkomstig uit verschillende departementen, gemeenten, bedrijven en
maatschappelijke organisaties. Dit leidde tot een kaleidoscopische
oogst aan ideeën en denkrichtingen; het verslag is deels verwoord door
individuele deelnemers, deels door het IMI. Klik hier voor ideeën over het monetariseren van milieu-opbrengsten,
Cool Wonen, Green Miles
en het inzetten van Mannen met Witte Pakken. Meer info guido@iminet.org
of hellie@iminet.org. Professie met Passie: Conferenties Algemene BestuursdienstDe Algemene
Bestuursdienst (ABD) viert dit jaar haar tweede lustrum. Genoeg reden voor
een feestje in de vorm van een themajaar. Onder de noemer ‘Professie met Passie’
wordt een zestal conferenties georganiseerd, voor verschillende groepen
topambtenaren. Het vak van topmanager in het rijk is een vak dat nadrukkelijk
in beweging is. Er is een brede maatschappelijke behoefte aan een overheid
die presteert en ‘levert’. Blijkens een recent onderzoek van Binnenlands
Bestuur worden echter grote vraagtekens gezet bij de effectiviteit van het
overheidshandelen, zowel door ambtenaren als door buitenstaanders. Aan het
IMI is verzocht om een bijdrage aan de conceptontwikkeling te leveren in de
vorm van procesmatige en inhoudelijke
ondersteuning. Daarnaast ontwikkelden we samen met de opdrachtgever de bijeenkomsten over ‘Waarden’ en over
‘Toekomst’. Meer info guido@iminet.org Reiziger in de
Toekomst, sturing in 2030
Deze zomer is
het eenmalig tijdschrift ‘Reiziger in de Toekomst’ verschenen. Het is een
bijzondere uitgave van Rijkswaterstaat, innovatieprogramma ‘Wegen naar de
Toekomst’, met bijdragen van o.a. Guido van Woerkom
(ANWB), Henk Hofland (journalist), Marcel Bullinga
(trendwatcher) en Hans Wesseling
(programmamanager WnT). Het tijdschrift bevat
artikelen over o.a. internationalisering, het toekomstbeeld van jongeren, de
verwachtingen van marktpartijen en een reflectie over zin en onzin van
toekomstvoorspellingen. Het tijdschrift is te bestellen via studiownt@avv.rws.minvenw.nl. Het
IMI tekent voor de meeste artikelen, waaronder een artikel over sturing in
2030. Welke partij is dan dominant: de overheid, de markt of de civil society? Lees verder.. Participatiewijzer & Amsterdam Geuzenveld-SlotermeerDe
term ‘interactieve beleidsvorming’ mag dan uit de mode zijn geraakt, de
alledaagse praktijk van burgerparticipatie is dat allerminst. De gemeenten
Zoetermeer en Dordrecht hebben samen met X-PIN een
website ontwikkeld om ‘de kansen voor participatie in de bestuurlijke
procesvoering te benutten’. De site is in eerste instantie bedoeld als
handreiking voor de eigen gemeentelijke organisaties, maar door te kiezen
voor een publiek toegankelijke website, kan iedereen die geïnteresseerd is er
een kijkje nemen. Je vind er werkvormen voor participatie, een checklist en
randvoorwaarden. www.participatiewijzer.nl. Amsterdam Geuzenveld Slotermeer is
sinds het voorjaar van 2005 bezig met hetzelfde thema. Pieter
van Dijk, sinds mei 2005 nieuwe loot aan de IMI-stam,
ontwikkelde een intranetsite voor de medewerkers over participatie,
gebruikmakend van bovengenoemde participatiewijzer. Naast burgerparticipatie
bij reguliere beleidsterreinen staat Amsterdam Geuzenveld voor de specifieke
uitdaging van burgerparticipatie bij stedelijke vernieuwing. Dilemma’s die
daarbij spelen zijn onder meer de vraag hoe je een zeer diverse bevolking (autochtoon-allochtoon, jong-oud)
kunt betrekken bij vernieuwingsprocessen. Maar ook dat er soms frictie is
tussen de vertegenwoordigende democratie en de ‘interactieve democratie’.
Meer weten? pieter@iminet.org 5
Interactieve
provincies?
Wat
voor een rol speelt de politiek in interactieve beleidsprocessen? Wordt zij
in iedere fase van het interactieve beleidsproces betrokken of is zij een
ongewenste gast? Slaagt een interactief beleidsproces na bemoeienis van de
politiek of is het juist daardoor gedoemd te mislukken? Hoe komt überhaupt
een interactief beleidsproces op gang binnen een provincie? Dat zijn vragen
die Willemijn Dekker, Bestuurskunde student van de Saxion Hogeschool Enschede en de komende maanden
stagiaire bij het IMI, zich stelt. “De al dan niet aanwezig zijnde
wisselwerking tussen politiek en ambtenarij intrigeert me”. Na twee jaar colleges en
studieboeken vond ze het tijd de tot nu toe opgedane kennis in praktijk te
gaan gebruiken. Ze is geïnteresseerd in het verloop van interactieve
beleidsprocessen in alle provincies maar richt zich bij het beantwoorden van
de specifieke vragen voornamelijk op de provincies Noord-Holland,
Zuid-Holland en Utrecht. Eind januari 2006 zal ze de uitkomsten en
aanbevelingen presenteren. Heeft u een opmerking, vraag, ervaring, suggestie,
tip, etc na aanleiding van haar onderzoek? “Ik hoor het graag! Welk boek moet
ik bijvoorbeeld gelezen of persoon gesproken hebben om antwoord te krijgen op
mijn vragen?” Mail naar willemijn@iminet.org. Nieuwe
collega’s IMI
Sandra Geisler is sinds een maand
adviseur bij het IMI. Haar hart ligt bij duurzame ontwikkeling en sinds enige tijd
werkt zij aan een model voor duurzame ontwikkeling. Centrale onderwerpen zijn
het lerende individu, sociale dilemma’s,
systeemdenken en toekomstscenario’s. Meer weten over Sandra klik hier
of mail haar sandra@iminet.org Judith van Heeswijk is sinds deze maand weer terug. Met een
wolk van een dochter en na enkele maanden verlof heeft ze echt weer zin in
intellectuele uitdagingen. Een intellectuele en communicatieve uitdaging voor
de stagiaires Timon Oosterhof
en Jacco Miltenburg is het ontwerpen en bouwen van
het digitale Kralenspel de komende maanden. Zij zijn beide student Digitale
Communicatie aan de Hogeschool Utrecht. Een derde stagiaire is Willemijn Dekker. Lees het stukje over interactieve
provincies en u weet waar zij zich mee bezig houdt.
Oratie
Maatschappelijke Innovatie
Op 3 juni sprak Jan Rotmans zijn
oratie uit bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar ‘Duurzame
Systeeminnovaties en Transities’ aan de Erasmus
Universiteit Rotterdam. De titel van zijn oratie was ‘Maatschappelijke
innovatie; tussen droom en werkelijkheid staat complexiteit’. Als motto citeert hij Descartes: “If anyone wishes to search out the truth
of all things in earnest, he ought not to select one special science, for all
the sciences are cojoined and interdependent”. Na een korte
inleiding over systeeminnovaties schetst hij een typologie van transities,
enkele interdisciplinaire grondslagen en bespreekt de implicaties voor
transitiemanagement en –beleid. Een aanrader voor iedereen die opereert op
het snijvlak van beleid en wetenschap en die actief betrokken is bij de grote
veranderopgaven van deze tijd. Zijn oratie is op video vastgelegd en
beschikbaar via KSI netwerk. Kijk bij
video’s op de deze webpagina. De volledige tekst kunt u
lezen door hier te klikken. Evaluatie protocol Interactieve Beleidsontwikkeling; verankering interactief werkenHet IMI heeft voor de gemeente Leiderdorp een interactief traject uitgevoerd voor de herinrichting van binnenhoven van een aantal huizenblokken. Na afloop hebben we geëvalueerd op welke wijze van het kersverse ‘IBO-protocol’ (een protocol voor interactieve beleidsontwikkeling) gebruik is gemaakt. De resultaten zijn wisselend. De wijze waarop in het pilotproject met de bewoners samen is opgetrokken, heeft alom tevreden reacties opgeleverd. De interactieve aanpak verliep zeer goed. Maar het protocol heeft niet meer dan een bijrol gespeeld. Het bleek niet goed aan te sluiten bij de behoeften van de gemeentelijke projectleider. Het risico bestaat dat het protocol binnen de gemeentelijke organisatie niet zal worden gebruikt. Daarom formuleerden we een aantal aanbevelingen over de inbedding van het protocol binnen de organisatie. Het rapport heeft een bijlage met enkele ervaringsverhalen over interactief werken van andere gemeenten en een bijzondere schets van een voorbeeld uit het Verenigd Koninkrijk. Het rapport vind je hier. Meer weten? tom@iminet.org Breed
Maatschappelijk Debat Europa
Na het Nederlandse ‘nee’ tegen de Europese Grondwet, sloegen
Kamer en Kabinet eensgezind de handen ineen en kondigden een Breed
Maatschappelijk Debat aan over de toekomst van Nederland in de EU. Van die
innige samenwerking is inmiddels niet veel meer over, nu de reeds sceptische
VVD wordt vergezeld door de PvdA die liever toch niet wilde samenwerken met
de regering in deze. Het IMI liet zich in ieder geval inspireren door de roep
om een brede maatschappelijke discussie, en ontwikkelde een aantal ideeën. Uitgangspunt was dat het gewenste debat zowel qua inhoud, qua
communicatieve kwaliteit als qua ‘serieus nemen van de uitkomsten’ van goede
kwaliteit moet zijn. Concreet pleiten we voor ‘Europa aan de keukentafel’:
persoonlijke gesprekken bij mensen thuis over wat ze van Europa vinden,
verwachten en vrezen. Om het geen wassen neus te laten zijn, zou de brede
maatschappelijke discussie idealiter moeten eindingen
in een ‘preferendum’: een referendum waarin mensen
een keuze kunnen maken uit drie toekomstscenario’s voor de Europese Unie. Inmiddels is helaas de stekker uit de Breed Maatschappelijke
Discussie getrokken. Hoe het had kunnen lopen , leest u hier.
Met deze
digitale nieuwsbrief houden we je op de hoogte van wat we als IMI
doen en wat we als belangrijke ontwikkelingen signaleren rond
maatschappelijke innovatie. Suggesties zijn van harte welkom. Stel je
geen prijs op deze nieuwsbrief of wil je iemand anders aanmelden, stuur
dan een e-mail naar info@iminet.org o.v.v. Nieuwsbrief. Dat geldt ook voor
adreswijzingen. Wij zullen nooit uw mailadres met derden delen. _____________________________________________________________________ INSTITUUT
VOOR MAATSCHAPPELIJKE INNOVATIE Rapenburg 8 - 10 Leiden
071 512 77 07 e-mail info@iminet.org
|